Trzynasta edycja Konferencji Nienieodpowiedzialnych (#NNO26) przeszła do historii jako „najważniejsze intelektualne spotkanie tej wiosny”*. W Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN spotkali się przedstawiciele biznesu, naukowcy, artyści, dziennikarze, społecznicy by wspólnie szukać odpowiedzi na pytania o kondycję współczesnej wolności w wielu wymiarach – do życia społecznego do kultury.
„Po słonecznej stronie” – etyka i odpowiedzialność w centrum biznesu
Wydarzenie zainaugurował Artur Nowak-Gocławski, Prezes ANG Odpowiedzialne Finanse i Fundacji Nienieodpowiedzialni, wspólnie z Piotrem Cieślińskim, Zastępcą Dyrektora Biura Rozwoju Gospodarczego m. st. Warszawy, instytucji, która od ośmiu lat wspiera nasze wydarzenie, za co bardzo dziękujemy.
Wolność w działalności biznesowej to postawienie się po właściwej stronie. Nie chodzi o to, by być najlepszym w biznesie, ale by być najlepszym dla świata.
– podkreślił Artur Nowak-Gocławski, przywołując cytat Marka Edelmana. W jego wypowiedzi wybrzmiało przekonanie, że branża finansowa ma rolę służebną, a jej celem powinno być wspieranie mądrych, świadomych decyzji, a nie bezrefleksyjny wzrost.
Czy tracimy wolność? Świat na progu nowego autorytaryzmu
Na samym początku konferencji wysłuchaliśmy rozmowy Grzegorza Nawrockiego z Anne Applebaum, która ostrzegła, że współczesny autorytaryzm nie opiera się już na pojedynczym dyktatorze, lecz na globalnej sieci powiązań między reżimami (np. Rosją, Chinami, Iranem), które wspierają się technologicznie i finansowo. Autorka zwracióła uwagę, że nowe dyktatury nie potrzebują pełnej izolacji, lecz wykorzystują mechanizmy wolnego rynku i globalną dezinformację do osłabiania demokracji od wewnątrz. Kluczowym narzędziem walki z wolnością stała się polaryzacja społeczeństw, napędzana przez algorytmy mediów społecznościowych, co niszczy zaufanie do instytucji i faktów. Applebaum podkreśliła, że wolność nie jest stanem danym raz na zawsze, lecz procesem wymagającym od obywateli ciągłego zaangażowania i świadomego przeciwstawiania się korupcji oraz manipulacji.
Granice (nie)wolności. Współczesne niewolnictwo na styku migracji, gospodarki i praw człowieka
Jednym z wielu wyzwań naszych czasów jest współczesne niewolnictwo. W dyskusji na ten temat moderowanej przez dziennikarkę Renatę Kim udział wzięli prof. Paweł Kaczmarczyk, Dyrektor Centrum Badań nad Migracjami, Milena Kloczkowska ze Stowarzyszenia Homo Faber oraz Irena Dawid – Olczyk z Fundacji La Strada.
Czy wolność ma przyszłość?
Podczas swojego wystąpienia prof. Karolina Wigura zadała prowokacyjne pytanie o to, czy wolność w ogóle ma przed sobą przyszłość.
Na wąskiej kładce wolności. Perspektywa psychologiczna. Wystąpienie Natalii de Barbaro
Konferencja #NNO26 to także głębokie spojrzenie w głąb człowieka. Natalia de Barbaro przeprowadziła uczestników przez „wąską kładkę wolności”, definiując ją jako stan bliskości z samym sobą.
Wielka historia i współczesne zagrożenia
Obecność Gościa Honorowego, Pana Prezydenta Lecha Wałęsy, nadała spotkaniu wymiar symboliczny. W rozmowie z Cezarym Łazarewiczem legendarny przywódca Solidarności przypomniał o fundamentach demokracji.
Debata Oksfordzka: Pieniądze dają wolność?
Kulminacją rozważań była Debata warszawska w stylu oksfordzkim. Nad tezą „Pieniądze dają wolność” starły się dwa obozy:
- Propozycja: dr Anna Grygiel-Tomaszewska, Przemysław Furlepa, Sławomir Grzelczak oraz prof Katarzyna Sekścińska.
- Opozycja: dr Adam Aduszkiewicz, Joanna Sadzik, Jędrzej Malko oraz dr Michał Ziemiak.
Pojedynek na argumenty, mistrzowsko moderowany przez Grzegorza Nawrockiego, pokazał, jak złożona jest relacja między kapitałem a poczuciem niezależności. Co ważne, do udziału w debacie zaprosiliśmy zgromadzoną publiczność, która mogła stanąć po wybranej stronie. Dyskusja była bardzo dynamiczna, głosowanie publiczności przyniosło precedensowy wynik 50:50! O zwycięstwie ostatecznie zdecydowały opinie osób zasiadających w Loży Mędrców: Joanna Erdman (ING Bank Śląski) oraz prof. Bolesław Rok (ALK) – zarówno Joanna Erdman jak i Bolesław Rok uznali, że pieniądze nie dają wolności.
Cena wolności: między historią a teraźniejszością. Rozmowa z Władysławem Frasyniukiem
Władysław Frasyniuk w dialogu z Dorotą Wysocką-Schnepf zderzył historyczną cenę wolności z dzisiejszymi wyzwaniami.
Wolność pod lupą nauki i psychologii
Z kolei perspektywę neurologiczną przedstawił prof. Wojciech Glac, ostrzegając przed wpływem algorytmów na nasze mózgi.
Ważnym punktem merytorycznym była prezentacja wyników badania „Wolność, a niepewność”, o których opowiedział prof. Tomasz Sobierajski. Dane te stały się idealnym wstępem do najbardziej emocjonującego punktu programu. Wnioskami z tego badania będziemy się jeszcze z Wam dzielić.
Scenografie wolności, czyli trochę filozofii i sztuki
Krzysztof Czyżewski w swoim wystąpieniu „Z kim do wolności?” zaznaczył, że dążenie do wolności jest nieustannym procesem, który nadaje życiu sens, mimo że pełny ideał wolności pozostaje nieosiągalny. Po drodze zdobywamy jednak realne wartości, takie jak niezależność osobista, suwerenność państwowa czy prawo do samostanowienia, które stanowią o naszej godności i dumie.
Dzień zamknęła dyskusja o sztuce, w której Stach Szabłowski (prowadzący) , Anna Orska, Joanna Rajkowska i Karol Radziszewski rozmawiali o „scenografiach wolności”.
Podziękowania
Sukces trzynastej edycji to zasługa zespołu, któremu przewodziła Jolanta Grabowska-Pantoł. Podziękowania płynęły także w stronę zarządu ANG – Katarzyny Dmowskiej i Artura Nowaka-Gocławskiego – oraz 25 osobowej grupy wolontariuszy – pracowników centrali ANG, którzy swoją pracą udowodnili, że odpowiedzialność to przede wszystkim działanie.
Kolejna edycja postawiła poprzeczkę niezwykle wysoko, zostawiając uczestników z kluczowym wnioskiem: wolność wymaga odwagi do niezgody na zło.
Organizatorzy i Partnerzy NNO26
Dziękujemy naszym tegorocznym Partnerom, którzy wsparli naszą fundację w organizacji NNO26. Są to:
Współorganizator: Miasto Stołeczne Warszawa
Pomysłodawca i Partner Strategiczny: ANG Odpowiedzialne Finanse
Patronat Honorowy: JM Rektor Szkoły Głównej Handlowej
Partnerzy Wspierający: IKANO Bank, ING Bank Śląski, Biuro Informacji Kredytowej, Vienna Life, Warta
Organizacje Partnerskie: Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu, Koalicja Liderzy Pro Bono, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Better
Partnerzy medialni: Kultura Liberalna, odpowiedzialnybiznes.pl, ekonomiaspoleczna.pl
* Cytat prof. Tomasza Sobierajskiego podczas XIII Konferencji Nienieodpowiedzialnych
Jolanta Grabowska
Kierowniczka projektu NNO, Fundacja Nienieodpowiedzialni.
