Magazyn NNO „Prawda” nr 12 / 2026

PRAWDA. Odkryj najnowszą edycję magazynu NNO

Oddajemy w Państwa ręce 12. numer magazynu NNO, który w całości poświęciliśmy tematowi Prawdy. W świecie zdominowanym przez cyfrowe bańki, postprawdę i mechanizmy obronne, które mają chronić nas przed bólem rzeczywistości, stawiamy fundamentalne pytania: Czym jest prawda w biznesie, sztuce i relacjach? Jak nie utonąć w „syntetycznej rzeczywistości” internetu?

Co znajdziesz w tym numerze? W numerze znajdziesz ponad dwadzieścia tekstów, esejów i wywiadów, które „zdrapują lukier z rzeczywistości”:

• Joanna Heidtman („Pochwała rzeczywistości”) analizuje psychologiczne mechanizmy, przez które uszczelniamy się na prawdę o sobie, by uniknąć lęku. Autorka przekonuje, że dopiero przebicie się przez mur autoiluzji pozwala na budowanie prawdziwie bliskich relacji.

• Aneta Prymaka-Oniszk („Własny przywilej najtrudniej dostrzec”) przygląda się strukturze społecznej i wyjaśnia, dlaczego osoby uprzywilejowane rzadko dostrzegają swoją przewagę. Tekst pokazuje, jak nasz mózg automatycznie dba o wygodny i korzystny autowizerunek kosztem empatii.

• Agnieszka Rodowicz („Śmieję się, ale cholera mnie bierze”) w poruszającym reportażu oddaje głos osobom z niepełnosprawnościami i ich opiekunom. To opowieść o codziennej „wojnie” o asystentów, godność i walkę z systemem, który często ignoruje ich podstawowe potrzeby.

• Magdalena Kowalska („W poszukiwaniu połączenia”) zabiera czytelników do Nepalu, gdzie przez pryzmat listów dzieci i wspólnych posiłków szuka uniwersalnej prawdy o ludzkich więziach. To tekst o empatii, która potrafi przekroczyć bariery kulturowe i geograficzne.

• Magdalena Bigaj (wywiad) ostrzega przed „syntetyczną rzeczywistością” generowaną przez AI i koniecznością walki o cyfrowe prawa człowieka. Ekspertka wskazuje, że bez systemowych regulacji prawda może bezpowrotnie zatonąć w oceanie dezinformacji.

• Zuzanna Skalska prowokuje pytaniem o to, czy liczby i prognozy w Excelu mogą być prawdą o przyszłości. Autorka demaskuje złudne poczucie bezpieczeństwa, jakie daje nam opieranie się wyłącznie na danych w nieprzewidywalnym świecie.

• Łukasz Gorczyca („Prawda pozuje do zdjęcia”) analizuje relację fotografii z rzeczywistością na przykładzie twórczości Zofii Rydet. Tekst stawia pytanie o granicę między dokumentem a kreacją oraz o to, co zdjęcie naprawdę mówi o portretowanym człowieku.

• Marcin Milczarski („Halucynacje o relacjach”) bada wpływ sztucznej inteligencji na nasze życie emocjonalne. Autor ostrzega przed ryzykiem zastępowania autentycznych więzi międzyludzkich przez algorytmy, które jedynie „halucynują” bliskość.

• Karol Cichocki („Metoda na kłamstwo”) analizuje język współczesnej polityki i demaskuje mechanizmy manipulacji informacją. Artykuł podpowiada, jak prowadzić rozmowę, by mimo różnic nie mijać się z prawdą i drugim człowiekiem.

• Bartłomiej Dobroczyński („Jak żyć”) proponuje „instrukcję obsługi” do nas samych, opartą na rzetelnym poznaniu własnej psychiki. W rozmowie wyjaśnia, że droga do prawdy o sobie jest trudna, ale niezbędna do osiągnięcia wewnętrznego spokoju.

• Przemysław Witkowski w rozmowie o narracjach spiskowych wyjaśnia, jak łatwo zagubić się w „lesie rzeczy”, gdy brakuje nam wspólnego mianownika prawdy. Autor analizuje, dlaczego absurdalne teorie stają się dla wielu osób atrakcyjną alternatywą dla skomplikowanej rzeczywistości.

• Olgierd Łukaszewicz („Aktor w służbie narodu”) opowiada o swojej działalności obywatelskiej na rzecz Unii Europejskiej. Aktor alarmuje o niszczycielskiej sile fake newsów, które dzielą społeczeństwo i zagrażają naszej wspólnej przyszłości.

• Magdalena Kuszewska („Święta i najmojsza”) pisze o subiektywizmie prawdy i o tym, jak łatwo uznać własny punkt widzenia za jedyny słuszny. Tekst zachęca do otwartości na perspektywę innych i porzucenia dogmatyzmu.

• Jędrzej Morawiecki („Rosyjski sen o zbawieniu”) analizuje mechanizmy rosyjskiej propagandy i „ruskiego miru”. Autor pokazuje, jak systematyczne kłamstwo potrafi uformować rzeczywistość, w której ludzie dobrowolnie rezygnują z wolności.

• Bolesław Rok („Codzienność zdewaluowanego słowa”) ocenia stan etyki w biznesie i polityce, gdzie słowa często tracą swoje znaczenie. Autor krytykuje korporacyjną „kulturę tak”, która przedkłada zysk nad rzetelność i odpowiedzialność.

• Przemek Gdański („Banki, gospodarka, społeczeństwo”) podkreśla wagę zaufania i potrzebę stworzenia „katalogu prawd”, o które nie będziemy się kłócić. Prezes BNP Paribas przekonuje, że stabilna gospodarka musi opierać się na transparentności i wspólnych wartościach.

• Olga Guzik-Podlewska kreśli intymny portret legendarnego fotografa Tadeusza Rolke. To wspomnienie o człowieku, który przez dekady z niezwykłą uważnością dokumentował prawdę o polskiej kulturze i codzienności.

• Katarzyna Młyńczak-Sachs bada rolę prawdy w sztuce, szczególnie w kontekście przywracania pamięci o zapomnianych artystkach. Tekst ukazuje feminizm jako długotrwały proces walki o widzialność i podmiotowość kobiet.

• Katarzyna Wąs recenzuje wystawę Łukasza Stokłosy, analizując świat złudzeń i powidoków w malarstwie. Autorka zastanawia się, jak sztuka operuje iluzją, by dotrzeć do głębszych pokładów rzeczywistości.

• Tomasz Sobierajski i Dorota Chrobak w sekcji recenzji polecają książki i filmy, które w niebanalny sposób dotykają tematyki numeru.

Całość numeru dopełniają portrety cenionych artystów młodego pokolenia, jak Karolina Jabłońska czy Anna Maria Zuzela.

Dlaczego warto?

NNO to wydawnictwo niekomercyjne – cały przychód ze sprzedaży wspiera rozwój projektu edukacyjnego Fundacji Nienieodpowiedzialni. Magazyn został wydany z dbałością o ekologię na papierze z recyklingu, co pozwoliło zaoszczędzić m.in. 9214 litrów wody i 624 kg drewna.